Alzheimer


¡Alzheimer


¡Beyin hücrelerinin tahrip olması, ölümü ile ortaya çıkan beyin fonksiyonlarında görülen bozukluktur.
¡Bu tahribatla birlikte kişinin zihin ve motor becerileri zarar görür. Beyin sinyallerinin iletilmesi güçleşir.
¡Genellikle 65 yaş üstünde görülür.
¡İlerleyici ve ölümle sonuçlanan ciddi bir hastalıktır. 7-8 yıllık bir hastalık süreci bulunmaktadır.
¡Beyin gün içinde birçok protein üretir. Görevini tamamlayıp parçalanarak yok olması gereken Beta amiloid isimli protein beyinde birikmeye başlamaktadır. Birikerek beyni saran Beta-Amyloid protein plağı beyin tahribatına sebep olmaktadır.
¡Diğer sebep beyin için gerekli olan Asetilkolin yetersizliğidir.¡Genetik yatkınlık sebebiyle bu hastalık görülebilir fakat hastalığın sebebi her zaman bu yatkınlık değildir. Kesin nedeni bilinmemektedir.
¡Yavaş ilerleyen sinsi bir hastalıktır bu nedenle belirtilerin saptanması ve teşhisin koyulması zaman almaktadır.
¡Erken teşhisle belirtilerin düzeyi ve hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabilir fakat kesin bir tedavisi şu an için bulunmamaktadır.

¡BELİRTİLERİ
             Normal                               Hafif Bilişsel Bozukluk                       Alzheimer Hastalığı
Beyin Sinyalleri
   ¡Yakın geçmişi, tanıdığı kişilerin isimlerini ve yüzlerini, eşyaların isimlerini, yaşadığı yeri, çevresini, sayıların anlamını ve ne işe yaradığını, kelimeleri unutma, hatırlamama vardır.Günlük hayattaki unutkanlıklarla karıştırılmamalıdır, alzheimer hastaları unutkanlıklarının çoğu zaman farkında değildir. Unutkan olduğunu söyleyenlere karşı inkarda bulunurlar. (Yeni banyo yaptığını söyler fakat uzun zamandır banyo yapmamıştır.) Bulunduğu yeri bilemeyebilir, evinin yolunu kaybedebilir.
  ¡Motor etkinliklerinde bozulma vardır. Yürümekte, oturup kalkmakta zorlanabilir. Sebebi kaslarındaki problem değil, beyin işlevindeki problemdir.
¡Kazanılmış becerilerde kayıplar ve yeni beceriler kazanamama söz konusudur. Yemek yapabilen biri artık yemek yapamaz, bir terzi artık dikiş dikemez hale gelebilir.
¡Planlama, organize etme, dikkat, analiz-sentez becerilerinde bozulma vardır.
¡Bir kişinin adını hatırlayamayıp sonrasında hatırlamak normaldir fakat alzheimer hastaları o kişinin adını ve kendisini hiç hatırlamazlar.
Alzheimer hastasının kolundaki bir yazı
 "Kaybolursam lütfen arayın"
¡Akıcı konuşma anında nesne isimlerini hatırlayamazlar. Örn; «Kalem» kelimesini hatırlayamazlar. (Günlük unutkanlıklarla karıştırılmamalıdır.)
¡Zaman yetileri kaybolur. Sağlıklı bir kişi ayın hangi gününde olduğunu hatırlamayıp sonradan takvime uyum sağlayabilir. Alzheimer hastası tamamen zaman kavramından uzaklaşır.
¡Doğum tarihini ve yaşını bilemeyebilir.
¡Mekan kavramı bulunmayabilir.
¡Uzun konuşmaları takip etmekte zorlanabilir.
¡Soyut düşünme güçlüğü yaşar.
¡Kişilik değişimi söz konusu olmaktadır.
¡Yeni bilgiler öğrenmekte güçlük yaşarlar.
¡Öz bakım becerilerinde (yemek, tuvalet,banyo vs.) kayıp olabilir. 
  ¡Görsel becerilerde zayıflama görülebilir. Nesnelerin şekillerini algılayıp büyükten küçüğe sıralamada güçlük yaşayabilir.
¡Muhakeme ve karar verme güçlüğü yaşayabilir. Bu gündelik hayattaki kararsızlıkla karıştırılmamalıdır. Alzheimer hastaları karar verirken seçenekleri değerlendirmekte ve seçeneklerin farkında olmakta güçlük yaşarlar. Sıcak bir havada kazakla dışarı çıkabilirler.

¡Davranış değişiklikleri görülebilir. Bunlar uygunsuz davranışlar olabilir. Aniden nedensiz sinirlenme, bir şey gördüğünü söyleyip  irkilme, ajite davranışlar sergileme vs. gibi olabilir.
Alzheimerlı beyin ve beyin tahribatına sebep olan protein plağı
¡Normal uyku düzeninde kayıp görülebilir. Gece uyanık kalıp gündüz uyumak gibi. Yalnız bu, bilinçli olarak uyumamakla ve düzenli uyku uyunmadığında bozulan uyku düzensizliği ile karıştırılmamalıdır. Bunun yanında zaman zaman stres, beslenme düzeni vs. gibi sebeplerle uyku düzensizlikleri görülebilmektedir.











  ¡Depresyon, kafa yaralanmaları, stres, kullanılan ilaç ve kimyasallar, vitamin dengesizlikleri, beslenme düzeni, iş ve okul yaşamı, B12 Eksikliği, Tiroid hastalıkları, diyabet, normal basınçlı Hidrosefali, idrar yolu enfeksiyonu gibi sebeplerle de Alzheimer benzeri belirtiler görülebilir. Panik yapılmamalıdır. Bunlar tedavi edilebilir durumlardır. Doktora başvurulduğunda doğru sonuca ulaşılacaktır.


Önlemek İçin !


¡Fiziksel ve zihinsel olarak aktif kalmak
¡Stresten uzak kalmak
¡Tansiyonu ve şekeri kontrol altına almak ( beyin hücrelerine zarar vermektedir.)
¡Beslenme düzenine dikkat etmek (vitamin ve mineraller beyin için önemli)
¡Uyku düzenine dikkat etmek
¡Sigara ve alkolden uzak durmak
¡Kafa travmalarından korunmak


RİSK !!

¡65 yaş sonrası
¡Down sendromu
¡Sigara ve alkol kullanımı
¡Stres
¡Obezite-Diyabet ve düzensiz beslenme


TEŞHİS

¡Kanda MAPKAPK5 proteininde düşüklük (Beyindeki kimyasal mesajları taşıyan protein)
¡MR (Beyin yoğunluklarının incelenmesi içindir. Hastalık ortaya çıkmadan 10 yıl önce beyin küçülmeye başlıyor.)
¡Hastaların omurilik sıvısındaki Beta-Amiloid proteininin incelenmesi

TEDAVİ

Dünya üzerinde bulunmuş kesin bir tedavisi yoktur. Erken teşhis, hastalığın yavaş seyri açısından önemlidir. Tedavi için yapılan bazı çalışmalar yapılmaktadır:

¡ABD ölen beyin hücrelerinin yerine «nöron» üretmeyi başardı. Nöron nakli umut ışığı oldu.
¡ABD’de beyin hücrelerine elektriksel uyarımla tedavi gündeme geldi.
¡ABD beyinde Beta-Amiloid plağı oluşumunu engelleyecek «Kök Hücre Tedavisi» üzerinde çalışmalar yaptı.
¡Dünyanın çeşitli yerlerinde ilaç ve aşılar geliştirilmeye çalışılıyor.
¡Asetilkolin desteği ile beyindeki iletişimin sağlanması çalışılıyor.
¡Sirtuin proteini kullanılması gündeme gelmiştir.
¡Belirtilerin azalması ve yaşam kalitesinin artmasına yönelik tedavi modelleri uygulanmaktadır. 





¡KAYNAKÇA
¡Arkonaç, O., Erdal O., Özer, Ş., Özmen, Ş. (1991). Bir Olgu Nedeniyle Erken Yaşta Başlayan Alzheimer Hastalığı. Düşünen Adam, 4:1, 45-46.
¡Barlas, G.Ü., Onan, N. (2008). Alzheimer Hastası ve Aileleri İle İletişim. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 11:4, 105-111.
¡Can, Ö.D., Özkay, Ü.D., Öztürk, Y. (2011). Yaşlanan dünyanın hastalığı: Alzheimer hastalığı. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 18(1), 35-42.
¡Şahin, H.A., Yazıcı, T.G. (?). Alzheimer Hastalığı. Klinik Gelişim, 48-52.
¡Sarıgöl, E. (2015). Alzheimer hastalığının tedavisi: Değişen bir şey var mı? Türkiye Akılcı İlaç Kullanımı Bülteni, 2(12), 1-13.
¡Selekler, K. (2010). Alois Alzheimer ve Alzheimer Hastalığı. Türk Geriatri Dergisi, 13(3), 9-14.
¡Saka, E. (2010). Alzheimer Hastası Patofizyolojisi: Deneysel ve Genetik Bulgular. Türk Geriatri Dergisi, 13(3), 21-26.


Blogger tarafından desteklenmektedir.